Sos grzybowy to grzyby uduszone z cebulą i czosnkiem, połączone ze śmietanką i doprawione natką pietruszki. W popularnych przepisach jest masło i śmietanka z mleka krowiego. Kuchnia Lidla podaje roślinne zamienniki śmietany, a Jadłonomia pokazuje sos grzybowy w ogóle bez śmietanki.
Poniżej jest wersja z pieczarek albo grzybów leśnych na roślinnej śmietance i wariant z suszonych grzybów. Taki sos możesz podać na przykład do kotletów sojowych. Suszone grzyby z tej samej paczki przydadzą się też do pierogów z kapustą i grzybami.
Składniki
Na około 4 porcje. Z 500 g grzybów AniaGotuje dostaje około 750 g sosu.
| Składnik | Ilość | Co mówią źródła |
|---|---|---|
| grzyby | 500-600 g | 500 g dowolnych (AniaGotuje), 600 g pieczarek (Kuchnia Lidla) |
| cebula | od 1 małej do 3 | 1 mała (AniaGotuje), 3 (Kuchnia Lidla) |
| czosnek | 1-4 ząbki | 1 (Kuchnia Lidla), 4 (AniaGotuje) |
| olej roślinny | tyle, żeby pokrył dno patelni | w miejsce 60 g masła (AniaGotuje); Jadłonomia smaży warzywa do swojego wegańskiego sosu na oleju |
| mleko kokosowe, śmietanka sojowa lub migdałowa | 150-200 ml | zamienniki według Kuchni Lidla; ilość jak dla śmietany (150 ml) i śmietanki (200 ml) w obu przepisach |
| mąka pszenna | 1 łyżeczka do 1 łyżki | opcjonalnie |
| tymianek suszony | 1 łyżeczka | |
| sól, pieprz | po 1/2 łyżeczki | |
| natka pietruszki | pół pęczka | |
| ocet jabłkowy | od 1 łyżeczki do 3 łyżek | AniaGotuje radzi zacząć od małej łyżeczki |
Jakie grzyby. AniaGotuje robi sos z małych podgrzybków, ale pasują też kurki, borowiki, maślaki, pieczarki i boczniaki. Mrożone grzyby Kuchnia Lidla wrzuca bez rozmrażania. Przepis dotyczy grzybów ze sklepu. Główny Inspektorat Sanitarny przypomina, że zbierać można wyłącznie grzyby rozpoznawane bez wątpliwości, a zbiór bezpłatnie ocenią grzyboznawcy w stacji sanitarno-epidemiologicznej. Objawy zatrucia, takie jak nudności, wymioty albo ból brzucha, mogą pojawić się dopiero po kilku, a nawet kilkunastu godzinach. GIS zaleca wtedy od razu zgłosić się do lekarza albo zadzwonić pod 112; do lekarza powinni pójść wszyscy, którzy jedli ten sam posiłek, także bez objawów.
Przygotowanie
Grzyby. Oczyść je, a jeśli się da, nie mocz ich w wodzie. Małe przekrój na pół, większe pokrój na kawałki do 3 cm. Pieczarki pokrój w cienkie plasterki.
Cebula. Rozgrzej olej na szerokiej patelni, tyle, żeby pokrył dno. Wrzuć drobno pokrojoną cebulę i czosnek w plasterkach i smaż na średnim ogniu około 5 minut. Cebula ma się zeszklić.
Duszenie. Dodaj grzyby i smaż je, często mieszając. AniaGotuje smaży 20 minut, Kuchnia Lidla dusi pieczarki co najmniej 15 minut, bo dopiero wtedy puszczają aromat i sok. Grzyby mogą stracić nawet połowę objętości.
Śmietanka. Jeśli chcesz gęstszy sos, rozmieszaj w roślinnej śmietance od łyżeczki do łyżki mąki, tak jak Kuchnia Lidla miesza mąkę ze śmietaną. Wlewaj ją stopniowo, mieszając; najlepiej, żeby miała temperaturę pokojową. Dodaj tymianek, sól, pieprz, natkę i łyżeczkę octu, mieszaj około 3 minut. Sos z mąką gotuj około 5 minut, aż zgęstnieje. Jeśli dalej jest za rzadki, redukuj go dłużej.
Wariant z suszonych grzybów. Kuchnia Lidla moczy suszone grzyby około 3 godzin w niewielkiej ilości ciepłej wody, a AniaGotuje radzi je potem ugotować przed smażeniem. Jadłonomia zalewa 10 g suszonych grzybów 2 szklankami gorącej wody i wlewa je do sosu razem z wodą z moczenia. Potem gotuje sos 10-15 minut, aż zredukuje się o połowę.
Wersja roślinna
AniaGotuje robi sos na 60 g masła i 200 ml śmietanki 30%. Kuchnia Lidla daje 2 łyżki masła i 150 ml śmietany 18%, a w wersji wegańskiej zastępuje śmietanę mlekiem kokosowym, śmietanką sojową albo migdałową. Zamiennika masła żadna z tych stron nie podaje. Smaż więc na oleju, jak Jadłonomia w swoim wegańskim sosie.
Jadłonomia pokazuje też drugą drogę, bez śmietanki. Jej sos pieczeniowy powstaje z suszonych grzybów, pieczarek i warzyw smażonych na oleju, z bulionem warzywnym, koncentratem pomidorowym i sosem sojowym. Zagęszcza go warzywami przeciśniętymi przez sito. Skład bulionu i roślinnej śmietanki sprawdź na etykiecie.
Najczęstsze błędy
- Przypalona cebula. Kuchnia Lidla ją szkli i pilnuje, żeby się nie przypaliła.
- Za krótko duszone pieczarki. Dopiero po co najmniej 15 minutach puszczają sok i aromat.
- Zimna śmietanka wlana naraz. Kuchnia Lidla dodaje ją stopniowo, w temperaturze pokojowej, cały czas mieszając.
- Za dużo octu. AniaGotuje radzi zacząć od małej łyżeczki i dolewać do smaku.
- Blady, płaski smak. Jadłonomia rumieni warzywa na dużym ogniu przez 10 minut i miesza je tylko co 1-2 minuty.
Przechowywanie
Sos możesz podać od razu. Resztę ostudź w temperaturze pokojowej i w ciągu 2 godzin wstaw do lodówki, która powinna mieć 0-5°C. Według brytyjskiej Food Standards Agency (FSA) resztki trzeba zjeść w ciągu 48 godzin, a jeśli to niemożliwe, zamrozić. Strony z przepisami podają dłuższe czasy; trzymamy się FSA.
Sos szybciej się schłodzi i łatwiej go rozmrozisz, jeśli podzielisz go na małe porcje. Zamroź go jak najszybciej, w szczelnych pojemnikach z opisem; zamrażarka powinna mieć około -18°C. Rozmrażaj w lodówce i zużyj w ciągu 24 godzin.
Skąd ten przepis
Metoda i większość ilości pochodzą z przepisu AniaGotuje, a roślinne zamienniki śmietany z sosu pieczarkowego Kuchni Lidla. Oba przepisy Kuchni Lidla pochodzą od tego samego wydawcy. Wegański sos pieczeniowy Jadłonomii to inne danie, ale z niego bierzemy olej, rumienienie, suszone grzyby i zagęszczanie przez sito. Bezpieczeństwo grzybów opisujemy według GIS, przechowywanie według FSA.
Gdzie źródła się różnią:
- grzyby: 500 albo 600 g;
- cebula: 1 mała albo 3;
- smażenie grzybów: 15 albo 20 minut;
- zagęszczanie: mąka, redukcja albo warzywa przetarte przez sito;
- przechowywanie: przepisy podają dłuższe czasy niż FSA, więc podajemy czasy FSA.
Coś do sosu wybierzesz ze spisu przepisów, a przegląd roślinnego jedzenia jest w dziale Jedzenie.
