Szarlotka to ciasto z kruchego spodu, duszonych jabłek z cynamonem i kruszonki z tego samego ciasta, startej albo porwanej na wierzch. W klasycznym przepisie Kwestii Smaku ciasto jest na maśle z jajkiem. Wersja roślinna wymaga dwóch zmian: zimnej margaryny wegańskiej w miejsce masła i zimnej wody w miejsce jajka.
Ilości podajemy z dwóch przepisów na formę 24 x 24 cm. Tam, gdzie się różnią, podajemy obie wartości. Inny przepis z jabłkami to racuchy z jabłkami. Jesienne wypieki z dyni znajdziesz w przepisach z dyni.
Składniki
Na formę 24 x 24 cm, czyli 12 kawałków. Kwestia Smaku piecze też w formie 21 x 27 cm albo w tortownicy 26 cm.
| Składnik | Ilość | Co mówią źródła |
|---|---|---|
| mąka pszenna | 320-360 g | 360 g w wersji bez jajka (AniaGotuje), 320 g z jajkiem (Kwestia Smaku) |
| margaryna wegańska w kostce, zimna | 250 g | AniaGotuje; Kwestia Smaku zastępuje 250 g masła margaryną albo zimnym olejem kokosowym |
| cukier puder | 100 g | AniaGotuje; Kwestia Smaku daje 5 łyżek cukru i łyżkę cukru wanilinowego |
| proszek do pieczenia | 1-1,5 łyżeczki | 1 płaska (AniaGotuje), 1,5 (Kwestia Smaku) |
| bardzo zimna woda | 3 łyżki | w miejsce jajka |
| jabłka twarde i kwaśne | 1,5 kg | trzy przepisy są zgodne |
| cukier do jabłek | 4-5 łyżek | 4 łyżki trzcinowego (AniaGotuje), 5 (Kwestia Smaku) |
| cynamon | 1/2-1 łyżeczki | 1/2 (Kwestia Smaku), 1 płaska (AniaGotuje) |
| kardamon | 1/4 płaskiej łyżeczki | opcjonalnie |
| kasza manna | 3 płaskie łyżki | albo płatki owsiane lub bułka tarta |
| płatki migdałowe | 75 g | opcjonalnie |
Jakie jabłka do szarlotki
Twarde i kwaśne. AniaGotuje wybiera szarą renetę albo antonówkę, Kwestia Smaku szarą renetę.
Przygotowanie
Kruche ciasto. Wymieszaj mąkę, cukier puder i proszek do pieczenia. Rozetrzyj je z margaryną prosto z lodówki, wlej zimną wodę i zagnieć gładkie, miękkie ciasto. Podziel je na dwie części, mniej więcej 3:2, i owiń każdą osobno. AniaGotuje chłodzi ciasto około 30 minut w lodówce, Kwestia Smaku wstawia je na około 15 minut do zamrażarki.
Jabłka. Obierz je, usuń gniazda i pokrój w duże kawałki. Wymieszaj na szerokiej patelni z cukrem, cynamonem i kardamonem. Duś pod przykryciem na małym ogniu, aż puszczą sok, a potem mieszaj kilka minut bez pokrywki, żeby odparować płyn. U AniaGotuje jabłka mają zmięknąć i zachować kształt. Kwestia Smaku smaży je około 20 minut, aż zaczną się rozpadać. Wybierz konsystencję, którą lubisz.
Składanie. Nagrzej piekarnik do 180°C z grzaniem góra-dół, z termoobiegiem do 165-170°C. Wyłóż formę papierem. Większą część ciasta rwij na kawałki i wciskaj w dno, nakłuj widelcem i posyp kaszą manną. Kwestia Smaku kroi ciasto na spód w plasterki. Rozłóż jabłka, a resztę ciasta zetrzyj na tarce albo porwij na wierzch.
Pieczenie. Kwestia Smaku piecze szarlotkę około 50 minut, AniaGotuje około 70 minut na środkowej półce. Wyjmij ją, gdy wierzch się zezłoci. Płatki migdałowe AniaGotuje rozsypuje po około 60 minutach i piecze ciasto jeszcze około 10 minut. Ostudź szarlotkę i oprósz cukrem pudrem.
Wersja roślinna
Klasyczna szarlotka Kwestii Smaku ma w cieście 250 g zimnego masła i jedno jajko. Ta sama strona podaje w przypisie, że masło można zastąpić zimnym olejem kokosowym albo margaryną. AniaGotuje piecze na 250 g margaryny wegańskiej w kostce, jajko pomija, a ciasto łączy 3 łyżkami bardzo zimnej wody. Mąki daje więcej: 360 g. Jabłka, cukier i przyprawy są roślinne w obu przepisach, a kasza manna u AniaGotuje też.
Kwestia Smaku ma też wegańską szarlotkę orzechową. To osobne ciasto: na mące owsianej, mielonych orzechach i migdałach, z 50 g oleju kokosowego, pieczone 30-35 minut w 180°C.
Najczęstsze błędy
- Ciepłe ciasto. Margaryna ma być prosto z lodówki, a ciasto schłodzone przed formowaniem. Jeśli po chłodzeniu jest za twarde, zetrzyj je na tarce.
- Mokre nadzienie. Odparuj sok z jabłek bez pokrywki. Kasza manna na spodzie wchłonie resztę.
- Za gorący piekarnik. AniaGotuje piecze w 180°C, nie wyżej.
- Krojenie gorącej szarlotki. AniaGotuje kroi szarlotkę dopiero po całkowitym wystudzeniu. Komentujący pod przepisem Kwestii Smaku jedzą ją ciepłą z lodami, więc wybór należy do ciebie.
Przechowywanie
Ostudź szarlotkę w temperaturze pokojowej i wstaw ją do lodówki w ciągu 2 godzin. Lodówka powinna mieć 0-5°C. Brytyjska Food Standards Agency (FSA) radzi zjeść resztki w ciągu 48 godzin albo je zamrozić. Przepisy kulinarne podają dłuższe czasy; trzymamy się wytycznych FSA.
AniaGotuje mrozi szarlotkę w porcjach. Zapakuj je szczelnie, opisz i zamroź jak najszybciej; zamrażarka powinna mieć około -18°C. Według FSA wypieki zachowują najlepszą jakość przez 3-4 miesiące. Porcje rozmrażaj w lodówce, a po rozmrożeniu zjedz je w ciągu doby.
Skąd ten przepis
Ilości i kroki pochodzą z dwóch niezależnych przepisów: wegańskiej szarlotki AniaGotuje i klasycznej szarlotki Kwestii Smaku, która w przypisie podaje roślinne zamienniki masła. Szarlotkę orzechową Kwestii Smaku podajemy jako osobną możliwość. Przechowywanie opisujemy według FSA.
Gdzie źródła się różnią:
- mąka: 320 g z jajkiem, 360 g bez jajka;
- cukier w cieście: 100 g cukru pudru albo 5 łyżek cukru z łyżką cukru wanilinowego;
- chłodzenie: około 30 minut w lodówce albo około 15 minut w zamrażarce;
- jabłka: duszone do miękkości albo smażone około 20 minut, aż zaczną się rozpadać;
- pieczenie: około 50 albo około 70 minut w 180°C;
- przechowywanie: AniaGotuje podaje dłuższe czasy niż FSA, więc podajemy czasy FSA.
Jesienią możesz upiec też ciasto dyniowe. Więcej roślinnych wypieków i dań znajdziesz w przepisach, a o tym, co jedzą weganie, piszemy w dziale Jedzenie.
