Co to jest
Czerwone, fioletowe i niebieskie barwniki antocyjany, uzyskiwane z jadalnych warzyw i owoców.
W praktyce
Antocyjany dodaje się, żeby nadać produktowi kolor albo go przywrócić. W prawie UE barwnikiem jest też ekstrakt z jadalnego surowca, z którego pigment wydobyto wybiórczo, oddzielając go od składników odżywczych i aromatycznych. Najwięcej danych, które oceniała EFSA, dotyczyło ekstraktu ze skórek winogron i ekstraktów z czarnej porzeczki.
Unijna lista dopuszcza antocyjany m.in. w konserwach z czerwonych owoców, w warzywach w occie, oleju lub solance (bez oliwek), w płatkach śniadaniowych o owocowym smaku i w imitacjach ikry na bazie wodorostów.
Ten sam barwnik wolno dodać też do produktów niewegańskich, np. serów typu red marbled i past rybnych. Sam barwnik powstaje z jadalnych owoców i warzyw, więc o tym, czy produkt jest wegański, decyduje reszta składu.
Inne nazwy
Na etykietach i w opisach ten dodatek występuje też jako:
- antocyjanin
- ekstrakt z czarnej marchwi
- ekstrakt ze skórek winogron
- Anthocyanins ang.
Skąd pochodzi
Surowce
- jadalne warzywa i owoce (np. winogrona, czarna marchew, bez czarny)
Jak się go wytwarza
Tak opisuje go unijna specyfikacja:
Antocyjany otrzymuje się w wyniku maceracji lub ekstrakcji wodą siarczynowaną, zakwaszoną wodą, ditlenkiem węgla, metanolem lub etanolem różnych odmian jadalnych warzyw i jadalnych owoców, a następnie, w razie konieczności, zagęszczania lub oczyszczania. Uzyskany produkt można przekształcić na proszek w drodze przemysłowego procesu suszenia. Antocyjany zawierają wspólny składnik surowca zwany antocyjanem, a także kwasy organiczne, garbniki, cukry, składniki mineralne itp., ale niekoniecznie w takich samych proporcjach, w jakich występują one w surowcu. Etanol może być naturalnie obecny w wyniku procesu maceracji. Głównym składnikiem barwiącym jest antocyjan. Produkty są wprowadzane do obrotu zgodnie z siłą barwiącą, określoną podczas oznaczania zawartości. Zawartość barwnika nie jest wyrażana przy zastosowaniu jednostek ilościowych.
Gdzie go spotkasz
Prawo UE pozwala dodawać E 163 do żywności z tych grup. To lista zezwoleń. Nie każdy taki produkt go zawiera, więc sprawdzaj skład.
-
Nabiał
mleko, napoje mleczne, jogurty, śmietana, sery
tylko niektóre produkty
-
Zamienniki nabiału
analogi produktów mlecznych, zabielacze do kawy
-
Owoce i warzywa
przetwory, konserwy, dżemy, kremy orzechowe, produkty z ziemniaków
tylko niektóre produkty
-
Słodycze
czekolada, cukierki, guma do żucia, polewy i nadzienia
tylko niektóre produkty
-
Lody i desery
lody i gotowe desery
-
Zboża i pieczywo
mąka, płatki śniadaniowe, makaron, chleb, ciastka
tylko niektóre produkty
-
Mięso, ryby i jaja
mięso, wędliny, ryby, owoce morza, produkty z jaj
tylko niektóre produkty
-
Przyprawy, sosy i zupy
sól, przyprawy, ocet, musztarda, sosy, zupy, sałatki
tylko niektóre produkty
-
Żywność dla niemowląt i specjalnego przeznaczenia
dla niemowląt i małych dzieci, specjalnego przeznaczenia medycznego, zastępująca całodzienną dietę
tylko niektóre produkty
-
Napoje bezalkoholowe
woda, soki, nektary, napoje smakowe, kawa, herbata
tylko niektóre produkty
-
Napoje alkoholowe
piwo, wino, cydr, miód pitny, napoje spirytusowe
tylko niektóre produkty
-
Przekąski
chipsy, chrupki, orzeszki
-
Suplementy diety
w tabletkach, kapsułkach, proszku i w płynie
tylko niektóre produkty
-
Inna żywność przetworzona
produkty spoza pozostałych grup, w tym bezglutenowe
tylko niektóre produkty
„Tylko niektóre produkty”: przepisy pozwalają go dodawać tylko do części produktów z tej grupy.
Źródło: baza dodatków do żywności Komisji Europejskiej, załącznik II do rozporządzenia (WE) nr 1333/2008, stan na listopad 2026.
Jak wygląda na etykiecie
W składzie najpierw jest nazwa funkcji dodatku, a po niej numer albo nazwa. Na etykiecie zobaczysz na przykład:
- barwnik: E 163
- barwnik: antocyjany
Zapytaj o skład
Masz etykietę w ręku? Wklej cały skład, sprawdzimy wszystko naraz.
Skład: mąka pszenna, cukier, olej rzepakowy, barwnik: E 163, sól.
roślinne tak go oznaczy sprawdzarka
Sprawdź skład Każdy składnik dostanie werdykt.
Status w UE
Dopuszczony w UE
Jest na unijnej liście dodatków do żywności. W UE można go stosować na warunkach, które ta lista podaje.