Vegezone Sprawdź skład

Węgiel roślinny (E153)

Nie pochodzi od zwierząt.

Pochodzenie roślinne

Rodzaj
barwnik
Wegańskie
tak
Wegetariańskie
tak
Status w UE
dopuszczony w UE
Aktualizacja
Na tej stronie

Co to jest

Czarny barwnik z węgla otrzymanego przez zwęglenie surowców roślinnych, takich jak drewno, celuloza czy łupiny orzechów kokosowych.

W praktyce

Węgiel roślinny barwi żywność na czarno. To nierozpuszczalny pigment, a zwęglanie surowca w wysokiej temperaturze sprawia, że jest bardzo trwały: odporny na ciepło, światło i utlenianie. Według unijnej specyfikacji węgiel po zwęgleniu się miele, a drobną frakcję przemywa kwasem solnym, neutralizuje i suszy. Tak otrzymany proszek tradycyjnie nazywa się czernią roślinną.

NATCOL, stowarzyszenie producentów barwników naturalnych, wymienia jego zastosowania m.in. w lukrecjowych słodyczach, wypiekach, lodach, dekoracjach z cukru i czekolady oraz w powłokach serów.

Czarny kolor może kojarzyć się z czernią kostną, ale ta nie mieści się w definicji E 153. Unijna specyfikacja opisuje ten dodatek wyłącznie jako węgiel otrzymany ze zwęglonych surowców roślinnych.

Inne nazwy

Na etykietach i w opisach ten dodatek występuje też jako:

  • węgla roślinnego
  • czerń roślinna
  • czerni roślinnej
  • węgiel aktywny roślinny
  • Vegetable carbon ang.

Skąd pochodzi

Surowce

  1. drewno
  2. pozostałości celulozy
  3. torf
  4. łupiny orzechów kokosowych

Jak się go wytwarza

Tak opisuje go unijna specyfikacja:

Aktywny węgiel roślinny jest otrzymywany w wyniku karbonizacji surowców roślinnych, takich jak drewno, pozostałości celulozy, torf, skorupki orzechów kokosowych i innych. Tak wyprodukowany węgiel aktywny jest mielony młynkiem walcowym, a powstały w wyniku tego procesu proszek węglowy o wysokiej aktywności jest traktowany cyklonem. Drobna frakcja z cyklonu jest oczyszczana przez przemywanie kwasem chlorowodorowym, neutralizowana, a następnie suszona. Otrzymany produkt jest tradycyjnie określany jako czerń roślinna. Produkty o wyższej sile barwiącej są otrzymywane z drobnej frakcji przez dalszą obróbkę cyklonem lub dodatkowe mielenie, a następnie przemywane kwasem, neutralizowane i suszone. Węgiel roślinny zawiera głównie miałki węgiel. Może zawierać niewielkie ilości azotu, wodoru i tlenu. Po wytworzeniu produkt może wchłonąć pewną ilość wilgoci.

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 231/2012, specyfikacja E 153, „Definicja” (tekst skonsolidowany z sierpnia 2026)

Gdzie go spotkasz

Prawo UE pozwala dodawać E 153 do żywności z tych grup. To lista zezwoleń. Nie każdy taki produkt go zawiera, więc sprawdzaj skład.

  • Nabiał

    mleko, napoje mleczne, jogurty, śmietana, sery

    tylko niektóre produkty

  • Zamienniki nabiału

    analogi produktów mlecznych, zabielacze do kawy

  • Owoce i warzywa

    przetwory, konserwy, dżemy, kremy orzechowe, produkty z ziemniaków

    tylko niektóre produkty

  • Słodycze

    czekolada, cukierki, guma do żucia, polewy i nadzienia

    tylko niektóre produkty

  • Lody i desery

    lody i gotowe desery

  • Zboża i pieczywo

    mąka, płatki śniadaniowe, makaron, chleb, ciastka

    tylko niektóre produkty

  • Mięso, ryby i jaja

    mięso, wędliny, ryby, owoce morza, produkty z jaj

    tylko niektóre produkty

  • Przyprawy, sosy i zupy

    sól, przyprawy, ocet, musztarda, sosy, zupy, sałatki

    tylko niektóre produkty

  • Żywność dla niemowląt i specjalnego przeznaczenia

    dla niemowląt i małych dzieci, specjalnego przeznaczenia medycznego, zastępująca całodzienną dietę

    tylko niektóre produkty

  • Napoje bezalkoholowe

    woda, soki, nektary, napoje smakowe, kawa, herbata

    tylko niektóre produkty

  • Napoje alkoholowe

    piwo, wino, cydr, miód pitny, napoje spirytusowe

    tylko niektóre produkty

  • Przekąski

    chipsy, chrupki, orzeszki

  • Suplementy diety

    w tabletkach, kapsułkach, proszku i w płynie

    tylko niektóre produkty

  • Inna żywność przetworzona

    produkty spoza pozostałych grup, w tym bezglutenowe

    tylko niektóre produkty

„Tylko niektóre produkty”: przepisy pozwalają go dodawać tylko do części produktów z tej grupy.

Źródło: baza dodatków do żywności Komisji Europejskiej, załącznik II do rozporządzenia (WE) nr 1333/2008, stan na listopad 2026.

Jak wygląda na etykiecie

W składzie najpierw jest nazwa funkcji dodatku, a po niej numer albo nazwa. Na etykiecie zobaczysz na przykład:

  • barwnik: E 153
  • barwnik: węgiel roślinny

Zapytaj o skład

Masz etykietę w ręku? Wklej cały skład, sprawdzimy wszystko naraz.

przykładowa etykieta

Skład: mąka pszenna, cukier, olej rzepakowy, barwnik: E 153, sól.

roślinne tak go oznaczy sprawdzarka

Sprawdź skład Każdy składnik dostanie werdykt.

Status w UE

Dopuszczony w UE

Jest na unijnej liście dodatków do żywności. W UE można go stosować na warunkach, które ta lista podaje.

Wybierz, na co się zgadzasz. Pliki niezbędne i nasze własne statystyki działają zawsze. Szczegóły opisuje polityka prywatności.

Zapamiętują twój wybór w sprawie plików cookies i twoją rozmowę w „Zapytaj o skład”. Nie wymagają zgody.

Nasze własne statystyki odwiedzin: które strony są czytane, jak długo i dokąd prowadzą kliknięte linki. Plik zapisujemy przy każdej wizycie, niezależnie od wyboru w okienku zgody. Dane trafiają tylko na nasz serwer.

Pozwalają nam policzyć odwiedziny w Google Analytics i zobaczyć, które strony są czytane. Włączamy je tylko za twoją zgodą.