Co to jest
Hydroksypropylometyloceluloza (E 464) to dodatek pochodzenia roślinnego, stosowany jako substancja zagęszczająca lub stabilizator. Otrzymuje się go z alfa-celulozy z włóknistych surowców roślinnych.
W praktyce
Hydroksypropylometyloceluloza, w skrócie HPMC, to celuloza częściowo zmieniona chemicznie. W żywności działa jako substancja zagęszczająca, czyli zwiększa lepkość, i jako stabilizator, który pomaga utrzymać właściwości fizyczno-chemiczne produktu, np. jednorodną mieszaninę składników.
W pieczywie bezglutenowym HPMC pełni rolę zamiennika glutenu: razem z gumą ksantanową to hydrokoloidy najczęściej używane do tego celu, zarówno w badaniach, jak i w produktach ze sklepów. W czasie pieczenia HPMC tworzy żel, który zagęszcza ciasto i buduje ścianki pęcherzyków gazu, dzięki czemu pieczywo ma dużą objętość.
Z HPMC robi się też kapsułki. Twarde kapsułki najczęściej mają otoczkę z żelatyny albo z HPMC (hypromelozy), a kapsułki z HPMC są roślinną alternatywą dla żelatynowych.
Inne nazwy
Na etykietach i w opisach ten dodatek występuje też jako:
- HPMC
- hypromeloza
- Hydroxypropyl methyl cellulose ang.
Skąd pochodzi
Surowce
- z alfa-celulozy z włóknistych surowców roślinnych
Jak się go wytwarza
Tak opisuje go unijna specyfikacja:
Hydroksypropylometyloceluloza to celuloza otrzymana bezpośrednio z odmian włóknistego surowca roślinnego i częściowo eteryfikowana grupami metylowymi oraz w niewielkim stopniu podstawiona grupami hydroksypropylowymi
Gdzie go spotkasz
Prawo UE pozwala dodawać E 464 do żywności z tych grup. To lista zezwoleń. Nie każdy taki produkt go zawiera, więc sprawdzaj skład.
-
Nabiał
mleko, napoje mleczne, jogurty, śmietana, sery
tylko niektóre produkty
-
Zamienniki nabiału
analogi produktów mlecznych, zabielacze do kawy
-
Tłuszcze i oleje
oleje, masło, margaryny, tłuszcze do smarowania
tylko niektóre produkty
-
Owoce i warzywa
przetwory, konserwy, dżemy, kremy orzechowe, produkty z ziemniaków
tylko niektóre produkty
-
Słodycze
czekolada, cukierki, guma do żucia, polewy i nadzienia
tylko niektóre produkty
-
Lody i desery
lody i gotowe desery
-
Zboża i pieczywo
mąka, płatki śniadaniowe, makaron, chleb, ciastka
tylko niektóre produkty
-
Mięso, ryby i jaja
mięso, wędliny, ryby, owoce morza, produkty z jaj
tylko niektóre produkty
-
Cukier i słodziki
cukry, syropy, miód, słodziki stołowe
tylko niektóre produkty
-
Przyprawy, sosy i zupy
sól, przyprawy, ocet, musztarda, sosy, zupy, sałatki
tylko niektóre produkty
-
Żywność dla niemowląt i specjalnego przeznaczenia
dla niemowląt i małych dzieci, specjalnego przeznaczenia medycznego, zastępująca całodzienną dietę
tylko niektóre produkty
-
Napoje bezalkoholowe
woda, soki, nektary, napoje smakowe, kawa, herbata
tylko niektóre produkty
-
Napoje alkoholowe
piwo, wino, cydr, miód pitny, napoje spirytusowe
tylko niektóre produkty
-
Przekąski
chipsy, chrupki, orzeszki
-
Suplementy diety
w tabletkach, kapsułkach, proszku i w płynie
-
Inna żywność przetworzona
produkty spoza pozostałych grup, w tym bezglutenowe
„Tylko niektóre produkty”: przepisy pozwalają go dodawać tylko do części produktów z tej grupy.
Źródło: baza dodatków do żywności Komisji Europejskiej, załącznik II do rozporządzenia (WE) nr 1333/2008, stan na listopad 2026.
Jak wygląda na etykiecie
W składzie najpierw jest nazwa funkcji dodatku, a po niej numer albo nazwa. Na etykiecie zobaczysz na przykład:
- substancja zagęszczająca: E 464
- substancja zagęszczająca: hydroksypropylometyloceluloza
Zapytaj o skład
Masz etykietę w ręku? Wklej cały skład, sprawdzimy wszystko naraz.
Skład: mąka pszenna, cukier, olej rzepakowy, substancja zagęszczająca: E 464, sól.
roślinne tak go oznaczy sprawdzarka
Sprawdź skład Każdy składnik dostanie werdykt.
Status w UE
Dopuszczony w UE
Jest na unijnej liście dodatków do żywności. W UE można go stosować na warunkach, które ta lista podaje.